Emigreren naar Spanje met een bestaande aandoening: word je wel verzekerd? (Seguridad Social, privé & aanvullend)
Emigreren naar Spanje is voor veel Nederlanders en Belgen een langgekoesterde droom. Meer zon, een rustiger levenstempo en vaak ook lagere dagelijkse kosten. Maar zodra er sprake is van een bestaande aandoening, chronisch of niet, verandert die droom al snel in een wirwar van vragen. Want hoe zit het met zorg? Word je geaccepteerd? Moet je langs een medische keuring? En wat gebeurt er als een verzekeraar je weigert?
Het Spaanse zorgstelsel staat internationaal goed aangeschreven. Volgens recente cijfers valt 99,5% van de Spaanse inwoners onder het publieke zorgsysteem, de Sistema Nacional de Salud (SNS). Spanje behoort bovendien tot de top-5 van Europese landen als het gaat om kwaliteit van gezondheidszorg. Tegelijkertijd heeft ongeveer 11,5 miljoen inwoners aanvullend een privézorgverzekering afgesloten. Dat alleen al laat zien dat het systeem stevig staat, maar óók dat veel mensen bewust kiezen voor extra zekerheid of snellere toegang.
Toch is er een belangrijk verschil tussen “in Spanje wonen” en “toegang hebben tot zorg in Spanje”. Die toegang hangt namelijk niet alleen af van je gezondheidstoestand, maar vooral van je verblijfsstatus en de route waarlangs je het zorgsysteem binnenkomt. Werk je in Spanje en betaal je sociale premies? Ontvang je pensioen uit Nederland of België? Of verhuis je zonder direct inkomen uit werk? Elk scenario leidt tot een andere inschrijving, andere rechten en soms ook andere risico’s.
Voor mensen met een bestaande aandoening is dat onderscheid cruciaal. Het publieke systeem zelf discrimineert niet op basis van gezondheid: er zijn geen medische keuringen, geen uitsluitingen en geen hogere bijdragen vanwege een diagnose. Maar dat betekent niet automatisch dat je vanaf dag één volledige toegang hebt. Juist in de eerste fase van emigratie kan er een kwetsbaar tussenstuk ontstaan, waarin je (tijdelijk) bent aangewezen op een privéverzekering, en precies daar lopen veel mensen vast. Verzekeraars hanteren hun eigen acceptatiecriteria, sluiten bepaalde aandoeningen uit of verhogen de premie aanzienlijk.
Daar komt nog iets bij: sommige verblijfsvergunningen eisen expliciet een particuliere zorgverzekering zonder uitsluitingen en zonder eigen risico. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk ontstaat hier een zogeheten catch-22. Het visum vereist volledige dekking, terwijl verzekeraars bestaande aandoeningen vaak juist wél uitsluiten. Voor wie dit niet vooraf goed uitzoekt, kan dat grote gevolgen hebben voor zowel de aanvraag als de uiteindelijke zorgtoegang.
In dit artikel nemen we je stap voor stap mee door de structuur van het Spaanse zorgsysteem, met speciale aandacht voor situaties waarin al sprake is van medische klachten of een chronische aandoening. We leggen uit hoe de Seguridad Social werkt, welke routes er zijn om toegang te krijgen, wat de rol is van privéverzekeringen en waar de belangrijkste valkuilen zitten. Ook gaan we in op wachttijden, medicijnkosten en de mogelijkheden van aanvullende dekking.
Doel is niet om je te overtuigen, maar om je goed geïnformeerd te laten beslissen. Want emigreren met een bestaande aandoening kan prima, mits je vooraf begrijpt welke stappen nodig zijn, welke volgorde logisch is en waar je rekening mee moet houden.
Hoe werkt de Seguridad Social (SNS)?
Het fundament van de Spaanse gezondheidszorg is de Sistema Nacional de Salud (SNS), meestal simpelweg aangeduid als de Seguridad Social. Dit is het publieke zorgstelsel dat vrijwel de volledige bevolking dekt en wordt gefinancierd uit algemene belastingen. Spanje besteedt circa 7,85% van het bruto binnenlands product aan zorg en beschikt over ongeveer 467 publieke ziekenhuizen verspreid over het land.
De SNS is opgezet als een universeel systeem: zorg is in principe toegankelijk voor iedereen die legaal in Spanje verblijft en via één van de officiële routes is ingeschreven. Anders dan in Nederland of België werkt Spanje niet met individuele basispolissen bij commerciële verzekeraars, maar met een centraal publiek systeem, aangestuurd door de overheid en regionaal uitgevoerd.
De basiszorg omvat onder meer:
- Huisartsenzorg (médico de cabecera)
- Specialistische zorg via verwijzing
- Ziekenhuisopname en operaties
- Spoedeisende hulp
- Receptplichtige medicatie (met eigen bijdrage)
Voor medicijnen geldt een copago-systeem. Afhankelijk van inkomen betaal je doorgaans tussen de 10% en 60% van de kosten zelf. Gepensioneerden vallen meestal in de laagste categorie: zij betalen maximaal 10%, met een maandplafond dat in de praktijk rond de €8 tot €18 ligt.
Belangrijk om te begrijpen is dat de SNS werkt met een toegewezen huisarts en ziekenhuis binnen jouw woonregio. Vrije artsenkeuze bestaat niet in de publieke zorg. De huisarts fungeert als poortwachter: zonder verwijzing kom je niet bij een specialist terecht.
In de praktijk betekent dit:
- Je wordt gekoppeld aan één lokaal gezondheidscentrum.
- Specialistische zorg loopt altijd via dat centrum.
- Behandeling vindt plaats binnen het regionale publieke netwerk.
- Engelstalige zorg is beperkt beschikbaar.
Hoewel het systeem inhoudelijk sterk is, verschilt de ervaring per regio. Capaciteit, wachttijden en bereikbaarheid worden lokaal georganiseerd. Dat verklaart waarom sommige gebieden sneller werken dan andere, terwijl de landelijke regels gelijk blijven.
Voor emigranten is vooral dit punt essentieel: de kwaliteit van zorg staat los van de snelheid waarmee je erin komt. Toegang tot de SNS krijg je niet automatisch door simpelweg in Spanje te wonen. Je moet formeel geregistreerd zijn via één van de erkende routes (werk, S1-formulier of Convenio Especial). Pas daarna ontstaat recht op volledige publieke zorg.
Dit hoofdstuk vormt de basis voor de rest van het artikel. Want hoewel de SNS iedereen accepteert, ongeacht gezondheid, bepaalt jouw persoonlijke situatie welke toegangsroute van toepassing is, en hoe snel je daadwerkelijk gebruik kunt maken van het systeem.
Toegang tot de SNS met een bestaande aandoening
Dit is meteen de belangrijkste geruststelling: de Spaanse Seguridad Social maakt géén onderscheid op basis van gezondheid. Er is geen medische keuring, geen uitsluiting van bestaande aandoeningen en geen hogere bijdrage omdat je ziek bent of chronische klachten hebt. Zodra je via een geldige route bent ingeschreven, heb je recht op volledige publieke zorg, ongeacht je medische voorgeschiedenis.
Dat geldt expliciet ook voor ernstige of langdurige aandoeningen. Het publieke systeem accepteert iedereen die legaal ingezetene is en:
- sociale premies betaalt (via werk of zelfstandig ondernemerschap), óf
- rechten overdraagt via een S1-formulier, óf
- is toegelaten via het Convenio Especial.
De diagnose zelf speelt geen rol in de toelating.
Waar het wél om draait, is je administratieve status. Spanje werkt strikt procedureel: zonder correcte inschrijving besta je voor de SNS simpelweg niet. Dat betekent dat toegang tot zorg niet medisch wordt beoordeeld, maar juridisch en administratief.
Voor mensen met een bestaande aandoening is dat verschil cruciaal. Het systeem discrimineert niet, maar je moet eerst langs de juiste loketroute.
Hieronder de drie officiële toegangswegen.
Route 1 – Via werkgever of ZZP (sociale premies)
Wie in Spanje in loondienst gaat of zich inschrijft als zelfstandige (autónomo), wordt automatisch opgenomen in het SNS-systeem zodra de sociale premies worden afgedragen.
Dit is de meest directe en stabiele route.
Kenmerken:
- Registratie verloopt via de sociale zekerheid.
- Volledige SNS-dekking vanaf start premiebetaling.
- Geen wachttijd op basis van gezondheid.
- Partner kan gratis worden meeverzekerd zolang het inkomen onder de IPREM-grens blijft (circa €600 per maand).
- Kinderen zijn meeverzekerd tot 26 jaar.
Voor werkenden is dit de eenvoudigste situatie: je betaalt bij, en krijgt direct toegang tot het publieke zorgstelsel. Bestaande aandoeningen hebben hier geen enkele invloed op.
Route 2 – S1-formulier (EU/EER)
Voor EU-burgers die pensioen of een uitkering ontvangen uit hun land van herkomst bestaat de mogelijkheid om via het zogeheten S1-formulier zorgrechten over te dragen naar Spanje.
Deze route is met name relevant voor Nederlandse en Belgische gepensioneerden en AOW-gerechtigden.
Wat betekent dit concreet:
- Je blijft formeel “verzekerd” in je thuisland.
- Spanje verleent volledige SNS-zorg op basis van dat recht.
- Geen medische toetsing.
- Geen uitsluiting van bestaande aandoeningen.
Na registratie met het S1-formulier krijg je toegang tot dezelfde publieke zorg als Spaanse inwoners.
Route 3 – Convenio Especial
Voor wie niet werkt en (nog) geen recht heeft op een S1-formulier, bestaat het Convenio Especial: een vrijwillige aansluiting op de SNS tegen een vaste maandelijkse bijdrage.
De tarieven:
- €60 per maand voor personen onder de 65 jaar
- €157 per maand voor personen van 65 jaar en ouder
Voorwaarden:
- Minimaal één jaar legaal inwoner van Spanje
- Geen medische keuring
- Geen uitsluiting van bestaande aandoeningen
Regionaal bestaan verschillen. In Andalusië geldt bijvoorbeeld voor EU-burgers soms al een wachttijd van drie maanden in plaats van een jaar. De verwerkingstijd van aanvragen ligt gemiddeld tussen de drie en twaalf weken.
Cruciaal om te begrijpen: het Convenio Especial geeft toegang tot medische zorg, maar medicijnen worden niet vergoed. Receptmedicatie betaal je hierbij volledig zelf.
Voor veel emigranten vormt dit traject een structurele oplossing, maar pas ná dat eerste verblijfsjaar.
En precies daar zit het kwetsbare punt: in dat eerste jaar heb je géén toegang tot de SNS via het Convenio Especial. Dat betekent dat je die periode moet overbruggen met een particuliere verzekering.
Voor mensen met een bestaande aandoening is dit vaak het lastigste deel van het hele emigratieproces.
Risico’s en valkuilen van het publieke systeem
Hoewel de Seguridad Social inhoudelijk sterk is en iedereen accepteert, kent het publieke systeem duidelijke beperkingen, vooral relevant voor mensen met een bestaande aandoening die regelmatige zorg nodig hebben.
De grootste uitdaging zit in de wachttijden.
Recente cijfers laten zien:
- Gemiddelde wachttijd voor een specialist: 94 dagen
- Gemiddelde wachttijd voor een operatie: 121 dagen
- Ongeveer 20% van de patiënten wacht langer dan zes maanden op een geplande ingreep
- Wachttijd voor een afspraak bij de huisarts: gemiddeld 9 dagen
Deze cijfers zijn landelijke gemiddelden. In sommige regio’s gaat het sneller, in andere juist langzamer, maar structureel geldt: het systeem is zwaar belast.
Voor acute zorg is dat meestal geen probleem. Spoedeisende hulp functioneert goed. Maar bij chronische aandoeningen, waarbij je afhankelijk bent van vaste controles, specialisten of regelmatige aanpassingen van medicatie, kunnen deze wachttijden praktisch en emotioneel zwaar wegen.
Daarnaast zijn er enkele structurele kenmerken van de SNS die voor emigranten onverwacht kunnen zijn:
- Geen vrije artsenkeuze binnen het publieke systeem
- Altijd eerst langs de huisarts voor verwijzing
- Behandeling uitsluitend binnen het regionale netwerk
- Beperkte beschikbaarheid van Engelstalige zorg
- Minder ruimte voor second opinions
Het systeem is ingericht op efficiëntie en gelijkheid, niet op maatwerk of snelheid.
Dat betekent concreet:
- Je krijgt de specialist die beschikbaar is, niet degene die je kiest.
- Consulten zijn vaak kort en strikt medisch.
- Multidisciplinaire begeleiding (bijvoorbeeld bij complexe aandoeningen) is minder vanzelfsprekend dan in Nederland of België.
Voor veel Spanjaarden is dit normaal. Voor emigranten, zeker met een medische geschiedenis, vraagt dit vaak aanpassing.
Een tweede valkuil is administratief van aard.
Toegang tot zorg is volledig gekoppeld aan je registratie. Zonder correcte inschrijving bij de Seguridad Social:
- kun je geen huisarts toegewezen krijgen
- ontvang je geen zorgpas
- kun je geen recepten via het systeem laten lopen
Dit geldt ook als je al in Spanje woont.
Voor mensen die hun emigratie stap voor stap aanpakken, ontstaat hier soms onbedoeld een zorggat: men woont al in Spanje, maar heeft nog geen formele SNS-toegang. Zeker in combinatie met bestaande aandoeningen is dat een risico dat vooraf moet worden onderkend.
Tot slot speelt communicatie een rol. Medische dossiers worden niet automatisch overgenomen uit Nederland of België. Je bent zelf verantwoordelijk voor het aanleveren van medische historie, meestal in het Spaans. Zonder vertaalde documentatie start een arts vaak vanaf nul.
Samengevat: het publieke systeem is toegankelijk en solidair, maar niet snel, niet flexibel en sterk procedureel. Voor mensen met een bestaande aandoening betekent dit dat het belangrijk is om realistische verwachtingen te hebben, en om vooraf na te denken over aanvullende oplossingen.
Precies daar komt privézorg in beeld.
Privéverzekering bij bestaande aandoening
Waar de Seguridad Social iedereen accepteert zodra je administratief bent toegelaten, werkt het particuliere zorgcircuit fundamenteel anders. Privéverzekeraars beoordelen wél je medische voorgeschiedenis en hanteren hun eigen acceptatiecriteria.
Voor mensen zonder bestaande aandoeningen ligt de gemiddelde premie rond de €698 per jaar (ongeveer €58 per maand). Zodra er sprake is van een medische historie, verandert dat beeld aanzienlijk. In dat geval lopen premies vaak op naar €100 tot €250 per maand of meer, afhankelijk van leeftijd en ernst van de aandoening.
Belangrijker nog dan de prijs is de acceptatie zelf.
Veel grote Spaanse verzekeraars weigeren cliënten met ernstige of actieve aandoeningen volledig. In andere gevallen wordt wel geaccepteerd, maar met uitsluitingen of forse toeslagen. Daardoor ontstaat een sterk versnipperd landschap waarin uitkomsten per persoon verschillen.
Uit praktijkervaringen en beschikbare bronnen blijkt:
- Ernstige aandoeningen worden vaak direct afgewezen
- Sommige diagnoses leiden tot acceptatie met uitsluiting van die specifieke zorg
- Bij andere situaties volgt acceptatie met verhoogde premie
- Medische historie tot vijf jaar terug wordt standaard beoordeeld
Hierdoor is een rechtstreekse aanvraag bij een verzekeraar zelden effectief wanneer je al medische klachten hebt. In veel gevallen is een gespecialiseerde broker nodig om überhaupt opties te vinden.
Wat wordt meestal uitgesloten?
Hoewel elk dossier individueel wordt beoordeeld, komen bepaalde uitsluitingen structureel terug.
Veelvoorkomende afwijzingen betreffen:
- Actieve kanker
- Parkinson
- Ernstige hartaandoeningen
- Multiple sclerose
- Orgaantransplantaties
Daartegenover staan aandoeningen die soms wél worden geaccepteerd, meestal met toeslag:
- Diabetes
- Hoge bloeddruk
- Lupus
- Kanker die langer dan vijf jaar onder controle is
Het sleutelbegrip hierbij is “gecontroleerd” versus “actief”. Zodra een aandoening als stabiel wordt aangemerkt, ontstaan soms mogelijkheden. Is er sprake van lopende behandeling of recente complicaties, dan volgt vrijwel altijd afwijzing.
De visum-catch-22
Voor EU-burgers uit Nederland en België is géén visum vereist om zich in Spanje te vestigen. Deze paragraaf is dus niet van toepassing op NL en BE, maar wél relevant voor lezers uit niet-EU-landen of voor specifieke verblijfsroutes buiten het vrije EU-verkeer.
Bij bepaalde Spaanse verblijfsvergunningen — zoals het Non-Lucrative Visa, het Digital Nomad Visa en studentenvisa — geldt namelijk een strikte eis: aanvragers moeten beschikken over een particuliere zorgverzekering zonder uitsluitingen, zonder eigen risico en met volledige dekking in heel Spanje.
Op papier klinkt dat logisch. In de praktijk botst deze eis echter met de realiteit van particuliere verzekeringen, vooral bij bestaande aandoeningen.
Juist in die situaties gebeurt vaak het volgende:
- verzekeraars sluiten de bestaande aandoening expliciet uit
- volledige dekking wordt geweigerd
- of acceptatie vindt alleen plaats met beperkingen
Daarmee ontstaat een klassieke catch-22:
Je hebt volledige dekking nodig om het visum te verkrijgen, maar je krijgt geen volledige dekking vanwege je medische situatie.
Voor emigranten met een aandoening die wél onder deze visumplicht vallen, is dit vaak het meest kritische knelpunt in het hele traject.
Waarom brokers vaak noodzakelijk zijn
Sommige gespecialiseerde bemiddelaars beschikken over toegang tot kleinere of meer flexibele aanbieders en kunnen maatwerk zoeken waar standaardaanvragen stranden. Dat garandeert niets, maar vergroot de kans op een oplossing.
Belangrijk om te weten: zulke trajecten kosten tijd. Medische dossiers moeten worden aangeleverd, vertaald en beoordeeld. Snelle beslissingen zijn zeldzaam.
Daarom geldt hier één harde realiteit: wie met een bestaande aandoening emigreert en afhankelijk is van privédekking, moet dit proces ruim vóór vertrek starten.
Privézorg kan een brug vormen naar publieke toegang, maar is zelden eenvoudig wanneer er al medische problematiek speelt.
Aanvullende verzekeringen: waarom publiek en privé vaak worden gecombineerd
Hoewel de Seguridad Social de basiszorg dekt, kiezen ongeveer 11,5 miljoen Spanjaarden er bewust voor om daarnaast een privéverzekering af te sluiten. Niet als vervanging van de publieke zorg, maar als aanvulling.
Die combinatie is ook onder emigranten gebruikelijk, zeker bij bestaande aandoeningen of wanneer snelheid en communicatie belangrijk zijn.
De reden is praktisch.
De SNS biedt solide medische zorg, maar kent structurele beperkingen:
- Wachttijden voor specialisten en ingrepen
- Geen vrije artsenkeuze
- Beperkte Engelstalige zorg
- Minder ruimte voor snelle second opinions
Een aanvullende privéverzekering wordt daarom vaak ingezet voor:
- Snellere toegang tot specialisten
- Consulten zonder lange wachttijd
- Engelstalige artsen of internationale klinieken
- Extra diensten zoals tandartszorg, oogzorg en mentale gezondheidszorg
Juist deze onderdelen vallen binnen de SNS vaak buiten de standaarddekking of zijn slechts beperkt beschikbaar.
Belangrijk onderscheid: privéverzekeringen vervangen de SNS niet. Ze functioneren als paralleltraject. Veel mensen gebruiken de publieke zorg voor zware of langdurige behandelingen, en privézorg voor snelheid, comfort en aanvullende disciplines.
Copago of volledige dekking
Bij privéverzekeringen bestaan meestal twee varianten:
- Met copago (eigen bijdrage per consult)
- Zonder copago (hogere vaste premie, geen kosten per bezoek)
Copago-modellen verlagen de maandpremie, maar betekenen dat je bij elk bezoek een bedrag bijbetaalt. Voor mensen met regelmatige controles kan dat snel oplopen.
Welke optie passend is, hangt sterk af van:
- hoe vaak je zorg nodig hebt
- of je voornamelijk specialistische of basiszorg verwacht
- in hoeverre snelheid prioriteit heeft
Wat privé meestal wél dekt (en SNS beperkt)
Veelgebruikte redenen om aanvullend privé verzekerd te zijn:
- Tandheelkunde
- Oogzorg
- Psychologische ondersteuning
- Directe toegang tot specialisten zonder huisartsverwijzing
- Kortere doorlooptijden voor diagnostiek
Deze vormen van zorg zijn binnen de SNS vaak beperkt, regionaal verschillend of alleen beschikbaar na lange wachttijd.
Voor mensen met een bestaande aandoening ontstaat hier een strategische afweging:
- SNS voor structurele medische zorg
- Privé voor snelheid, communicatie en aanvullende disciplines
Daarmee wordt het systeem niet “beter”, maar wel praktischer hanteerbaar.
Het is ook de reden dat veel emigranten, zelfs met volledige SNS-toegang, toch bewust kiezen voor een aanvullende particuliere polis.
Medicijnen en chronische aandoeningen
Voor mensen met een bestaande aandoening vormen medicijnkosten vaak een structurele factor in de maandelijkse uitgaven. Binnen het Spaanse zorgsysteem verschilt die last aanzienlijk per toegangsroute.
Binnen de Seguridad Social geldt een inkomensafhankelijk copago-systeem voor receptmedicatie. Dat betekent dat je een percentage van de kosten zelf betaalt.
De bandbreedte ligt tussen:
- 10% van de medicijnkosten voor lagere inkomens en gepensioneerden
- Tot 60% voor hogere inkomenscategorieën
Voor gepensioneerden en chronisch zieken geldt doorgaans het laagste tarief van 10%, met een maandelijks plafond dat in de praktijk rond de €8 tot €18 per maand ligt. Dat plafond zorgt ervoor dat medicatiekosten beheersbaar blijven, ook bij langdurige behandelingen.
Dit maakt een wezenlijk verschil ten opzichte van particuliere verzekeringen of tijdelijke oplossingen.
Situatie bij volledige SNS-toegang
Wanneer je via werk, S1 of het Convenio Especial volledig bent toegelaten tot de SNS (met uitzondering van medicatie onder het Convenio), gelden de reguliere publieke regels:
- Recepten worden digitaal geregistreerd
- Apotheken zijn aangesloten op het nationale systeem
- Copago wordt automatisch berekend
- Maandplafond wordt automatisch toegepast
Voor chronisch zieken betekent dit voorspelbare en relatief lage maandlasten.
Situatie bij Convenio Especial
Hier ontstaat een belangrijk onderscheid.
Hoewel het Convenio Especial toegang geeft tot medische zorg binnen de SNS, worden medicijnen niet onder dezelfde voorwaarden vergoed.
Dat betekent:
- Geen recht op het inkomensafhankelijke copago-systeem
- Receptmedicatie moet volledig zelf worden betaald (100%)
Voor iemand met structurele medicatie kan dit financieel zwaar uitpakken. Juist bij chronische aandoeningen, bijvoorbeeld diabetes of hartmedicatie, kunnen de kosten dan aanzienlijk hoger liggen dan binnen de reguliere SNS.
Dit verschil wordt in de praktijk vaak onderschat.
Verwachte hervormingen
Er zijn signalen dat het copago-systeem voor gepensioneerden in 2026 wordt aangepast. Details en exacte implementatie zijn nog afhankelijk van beleidsbesluiten. Tot die tijd blijven de huidige percentages en plafonds leidend.
Strategische betekenis
Voor emigranten met een bestaande aandoening is de medicatiecomponent essentieel in de planning:
- Heb je directe SNS-toegang? Dan zijn medicijnkosten doorgaans beperkt.
- Ben je afhankelijk van het Convenio Especial? Dan betaal je medicijnen volledig zelf.
- Overbrug je het eerste jaar met privéverzekering? Dan hangen medicijnvergoedingen volledig af van polisvoorwaarden.
Juist bij chronische aandoeningen kan dit verschil honderden euro’s per maand betekenen.
Let op: “gewoon verzekerd blijven in NL/BE” bestaat niet bij emigratie
Veel mensen denken dat ze, zeker in de eerste maanden, simpelweg verzekerd kunnen blijven in Nederland of België terwijl ze al in Spanje wonen. In de praktijk is dat een risicovolle aanname.
Binnen de EU wordt zorgverzekering namelijk niet bepaald door een vaste termijn zoals 3 maanden of 183 dagen, maar door waar je je gewone verblijfplaats vestigt en onder welk sociaal zekerheidsstelsel je valt. Zodra Spanje jouw hoofdverblijf wordt, moet je zorgpositie formeel worden geregeld via één geldige route:
- via werk of zelfstandig ondernemerschap (SNS),
- via een S1-formulier uit je thuisland,
- of later via het Convenio Especial.
Wat níet is toegestaan, is ongereguleerd “dubbel verzekerd” zijn: actief premie betalen in je thuisland terwijl je tegelijk probeert Spaanse zorgrechten op te bouwen zonder S1-coördinatie. Dat kan leiden tot terugvorderingen, correcties of boetes wanneer instanties vaststellen dat je onder het verkeerde systeem viel.
Belangrijk onderscheid:
- EHIC (European Health Insurance Card, in het Nederlands: de Europese Zorgverzekeringskaart) geldt alleen voor tijdelijk verblijf.
- Bij daadwerkelijke vestiging moet je je zorgstatus actief formaliseren.
Kort gezegd: niet het aantal dagen telt, maar waar je administratief woont en sociaal verzekerd bent. Wie dit niet tijdig regelt, loopt het risico op zorggaten of financiële correcties achteraf.
Stappenplan en beslisboom: welke route past bij jouw situatie?
Na alle afzonderlijke onderdelen, publieke zorg, privéverzekeringen, medicatie en wachttijden, is de kernvraag logisch: welke route geldt voor mij, en in welke volgorde moet ik handelen?
Op basis van alle genoemde bronnen ontstaat een vrij heldere beslisstructuur. Niet medisch, maar administratief.
Het systeem kijkt niet naar je aandoening, maar naar je status.
Onderstaande stappen zijn een synthese van alle eerdere hoofdstukken.
Stap 1 – Werk je in Spanje of word je ZZP’er?
Dan is de route eenvoudig:
- Je schrijft je in bij de sociale zekerheid
- Je betaalt sociale premies
- Je krijgt direct volledige SNS-toegang
- Bestaande aandoeningen spelen geen rol
Uitkomst: onmiddellijke publieke zorg + regulier medicatie-copago.
Dit is de meest stabiele situatie.
Stap 2 – Ontvang je pensioen of uitkering uit Nederland of België?
Dan is het S1-formulier van toepassing (Convenio Especial).
- Je vraagt S1 aan in je land van herkomst
- Je registreert dit in Spanje
- Je krijgt volledige SNS-zorg
- Geen medische keuring
- Geen uitsluitingen
Let op: deze constructie is maximaal twee jaar geldig. Daarna moet je lokaal overstappen.
Uitkomst: volledige SNS-toegang zonder privéverzekering.
Stap 3 – Werk je (nog) niet en heb je geen S1?
Dan ontstaat het bekende tussenjaar.
In die situatie geldt:
- Je hebt het eerste jaar géén toegang tot SNS
- Je kunt nog geen Convenio Especial aanvragen
- Je bent aangewezen op een privéverzekering
Voor mensen met een bestaande aandoening is dit het kwetsbaarste moment:
- Acceptatie is onzeker
- Premies zijn vaak hoog
- Uitsluitingen komen veel voor
- Visumvereisten eisen volledige dekking
Na minimaal één jaar legaal verblijf kun je overstappen naar het Convenio Especial.
Uitkomst jaar 1: privéverzekering (indien mogelijk)
Uitkomst vanaf jaar 2: Convenio Especial + eventueel aanvullend privé
Samengevat als beslisboom
In praktische volgorde:
- Werkend → directe SNS
- EU-gepensioneerd → S1 → SNS
- Niet werkend, eerste jaar → privéverzekering
- Daarna → Convenio Especial
- Eventueel aanvullend privé voor snelheid/comfort
Deze structuur geldt onafhankelijk van je medische situatie.
Waarom deze volgorde cruciaal is
De grootste fout die mensen maken, is starten bij verzekeringen in plaats van bij status.
Het systeem werkt andersom:
- Eerst verblijfs- en inkomenspositie
- Dan pas zorgroute
- Daarna pas optimalisatie met privé
Wie dit omdraait, loopt vast in afwijzingen, visumproblemen of onverwachte zorggaten.
Voor mensen met bestaande aandoeningen is dit geen detail, maar een strategisch vertrekpunt.
Veelgestelde vragen (FAQ)
In dit hoofdstuk beantwoorden we de meest voorkomende praktische vragen die spelen bij emigreren naar Spanje met een bestaande aandoening. De antwoorden zijn gebaseerd op de routes en regels die in de eerdere hoofdstukken zijn uitgelegd.
Kan ik geweigerd worden door de Seguridad Social vanwege mijn aandoening?
Nee.
De SNS accepteert iedereen die via een geldige administratieve route is ingeschreven:
- via werk of zelfstandigheid
- via een S1-formulier
- via het Convenio Especial
Er is:
- géén medische keuring
- géén uitsluiting van bestaande aandoeningen
- géén hogere bijdrage op basis van gezondheid
Afwijzing kan alleen plaatsvinden als je niet voldoet aan de formele toelatingsvoorwaarden (bijvoorbeeld geen legaal verblijf of geen juiste registratie). Niet vanwege je diagnose.
Wat als privéverzekeraars mij afwijzen?
Dat gebeurt regelmatig bij ernstige of actieve aandoeningen.
In dat geval blijft er één structureel alternatief over:
- het Convenio Especial (na minimaal één jaar legaal verblijf)
Dit traject:
- kent geen medische toetsing
- accepteert alle aandoeningen
- geeft toegang tot publieke zorg
Maar:
- het eerste jaar moet je overbruggen zonder SNS
- medicijnen worden binnen het Convenio niet vergoed
Voor mensen met bestaande aandoeningen is dit vaak de enige duurzame oplossing wanneer privéverzekeringen geen dekking willen bieden.
Dekt het Convenio Especial mijn medicijnen?
Nee.
Dit is een belangrijk onderscheid.
Hoewel het Convenio toegang geeft tot artsen, specialisten en ziekenhuizen binnen de SNS, vallen medicijnen buiten deze regeling. Receptmedicatie betaal je volledig zelf (100%).
Pas bij reguliere SNS-toegang via werk of S1 geldt het copago-systeem met het maandplafond van circa €8–€18 voor gepensioneerden en chronisch zieken.
Heb ik altijd een privéverzekering nodig?
Nee.
Alleen in deze situaties is privézorg verplicht of praktisch noodzakelijk:
- tijdens het eerste jaar zonder SNS-toegang
- bij visumaanvragen die volledige privédekking eisen
- als aanvulling op SNS voor snellere toegang of Engelstalige zorg
Werkenden en S1-gerechtigden hebben géén privéverzekering nodig om toegang tot publieke zorg te krijgen.
Kan ik publieke en privézorg combineren?
Ja, en dat gebeurt op grote schaal.
Ongeveer 11,5 miljoen Spanjaarden gebruiken privézorg aanvullend op de SNS, vooral voor:
- kortere wachttijden
- directe specialistische toegang
- tandheelkunde, oogzorg en mentale zorg
De SNS blijft dan het fundament; privé wordt ingezet voor snelheid en comfort.
Wat is de grootste valkuil bij emigreren met een aandoening?
Niet de aandoening zelf, maar het verkeerd plannen van de volgorde.
De meest voorkomende fout is:
eerst verzekeringen regelen → daarna pas verblijfsstatus bepalen.
Het moet precies andersom:
- Bepaal je inkomens- en verblijfspositie
- Kies de juiste SNS-route
- Regel pas daarna eventuele privéaanvulling
Wie dit omdraait, loopt vast in afwijzingen of visumproblemen.
Conclusie: wat betekent dit concreet voor jouw emigratie?
Emigreren naar Spanje met een bestaande aandoening is juridisch en medisch mogelijk. Het publieke zorgstelsel, de Seguridad Social, maakt geen onderscheid op basis van gezondheid. Wie via werk, een S1-formulier of het Convenio Especial is toegelaten, krijgt toegang tot dezelfde zorg als iedere andere inwoner.
De kern ligt dus niet bij je diagnose, maar bij je toegangsroute.
De belangrijkste inzichten uit dit artikel:
- De SNS accepteert iedereen zonder medische keuring of uitsluitingen.
- Toegang is volledig afhankelijk van je verblijfs- en inkomensstatus.
- Het eerste jaar zonder werk of S1 vormt het grootste risico.
- Privéverzekeraars kunnen bestaande aandoeningen uitsluiten of weigeren.
- Het Convenio Especial biedt structurele toegang, maar vergoedt geen medicijnen.
- Medicatiekosten verschillen sterk per route.
Het meest kritische punt in de praktijk is de volgorde van handelen. Wie werk heeft of een S1 kan overdragen, heeft directe stabiliteit. Wie dat niet heeft, moet het eerste jaar zorgvuldig plannen en realistisch kijken naar de haalbaarheid van particuliere dekking.
Daarnaast spelen wachttijden en beperkte vrije artsenkeuze binnen het publieke systeem een rol. Daarom kiezen veel inwoners, ook zonder medische voorgeschiedenis, voor een combinatie van publieke en privézorg.
Voor mensen met een chronische aandoening betekent dit concreet:
- Eerst helder krijgen via welke administratieve route je binnenkomt.
- Daarna bepalen hoe het eerste jaar wordt overbrugd.
- Vervolgens kijken of aanvullende privézorg wenselijk of noodzakelijk is.
De aandoening zelf is geen blokkade voor publieke zorg. Onvoldoende voorbereiding wél.
Wie dit traject zorgvuldig plant, voorkomt verrassingen bij visumaanvragen, verzekeringsacceptatie en medicatiekosten. Juist bij bestaande medische problematiek loont het om vooraf helderheid te hebben over structuur, volgorde en risico’s.
📣 Nooit Meer Belangrijke Informatie Missen?!
Blijf op de hoogte van alles rondom wonen aan de Costa Blanca!
Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief en ontvang direct een melding bij elke nieuwe blogpost.
Als abonnee krijg je ook exclusieve, diepgaande case studies die niet op de website worden gepubliceerd.
✓ Altijd als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen
✓ Unieke inzichten en tips speciaal voor abonnees
✓ Geen spam, geen advertenties – alleen waardevolle content
✓ Blijf als eerste op de hoogte van onze toekomstvisie: Vestig Wijzer Netwerk – een onafhankelijk, niet-commercieel initiatief dat samenwerkt met zorgvuldig geselecteerde lokale experts zoals makelaars, juristen en fiscalisten.
👉 Meld je nu aan en mis niets!
